Kazimierz Żurowski

 

Kazimierz Żurowski urodził się 12 sierpnia 1909 r. w Zagórzu koło Sanoka. Studiował we Lwowie na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza, gdzie 8 czerwca 1938 r. uzyskał tytuł magistra filozofii w zakresie prehistorii. W tym czasie pełnił już funkcję asystenta w Katedrze Prehistorii. W sierpniu 1940 r. został kierownikiem działu archeologicznego w Państwowym Muzeum Historycznym we Lwowie. Stanowisko to opuścił latem 1941 r., po wkroczeniu do miasta Niemców. Następnie imał się różnych prac, angażując także w działalność konspiracyjną. Aresztowany przez Gestapo i katowany przez trzy miesiące, został wyniesiony z więzienia jako nieboszczyk. Po zajęciu Lwowa przez Armię Czerwoną wrócił w sierpniu 1944 r. na dawne stanowisko w muzeum.

 


Kazimierz Żurowski, Lwów, okres międzywojenny

 


Towarzystwo Śpiewu Bard we Lwowie, 1937 rok. Kazimierz Żurowski stoi w środku w drugim rzędzie

 

W kwietniu 1945 r. Kazimierz Żurowski wraz z rodziną przybył na Śląsk. W tym czasie należał do grupy operacyjnej, zabezpieczającej dobra kultury na terenie tzw. Ziem Odzyskanych. 7 czerwca 1945 r. prezydent Zabrza Paweł Dubiel mianował go kierownikiem Muzeum Miejskiego, które zdewastowane w czasie wojny, czekało na odbudowę. Do realizacji tego zadania Żurowski przystąpił po powrocie z akcji ratowania zabytków na Dolnym Śląsku, pod koniec sierpnia 1945 r.

 


Legitymacja służbowa z akcji zabezpieczania zabytków na Dolnym Śląsku z lipca 1945 roku

 


W czasie akcji zabezpieczania zabytków na Dolnym Śląsku, lato 1945 r. Kazimierz Żurowski siedzi pierwszy z lewej

 

W Zabrzu nowy dyrektor muzeum działał nie tylko na polu zawodowym. Żywo udzielał się również w życiu społecznym miasta. To w jego mieszkaniu (w muzealnej kamienicy przy pl. Krakowskim 9) przez szereg miesięcy odbywały się próby chóru męskiego im. Alfreda Stadlera. Prócz tego Żurowski był członkiem Towarzystwa Śpiewu "Chopin", zaś w 1946 r. włączył się w organizację Zabrskiego Klubu Motocyklowego. Sam posiadał motocykl, który wykorzystywał w poszukiwaniu eksponatów w terenie.

 


Tymczasowa legitymacja Chóru Męskiego im. Alfreda Stadlera w Zabrzu, wystawiona 3 maja 1946 roku

 


Plakieta Kazimierza Żurowskiego ze zjazdu motocyklowego w Zabrzu, zorganizowanego w dniach 20-21 września 1947 roku

 


Kazimierz Żurowski na motorze

 

W 1947 r., wbrew oczekiwaniom dyrektora, Muzeum Miejskie w Zabrzu postanowiono przekształcić w Muzeum Przemysłu i Techniki. Decyzja ta stała się przyczyną jego odejścia ze stanowiska z dniem 1 czerwca 1948 r. Wraz z rodziną wyjechał z miasta i odtąd karierę naukową związał przede wszystkim z Gnieznem i ośrodkami uniwersyteckimi w Poznaniu i Toruniu. W Gnieźnie w 1948 r. został kierownikiem stacji badawczej Instytutu Badania Starożytności Słowiańskich Uniwersytetu Poznańskiego (od 1949 r. prace te prowadzone były z ramienia Kierownictwa Badań nad Początkami Państwa Polskiego, a od 1954 r. Instytutu Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk). Przez szereg lat kierował też wykopaliskami na Ostrowie Lednickim. Działania te związane były z podjętymi na szeroką skalę ogólnokrajowymi badaniami nad początkami państwa polskiego. Do tego momentu problematyka badawcza, którą zajmował się Żurowski, dotyczyła przede wszystkim epoki brązu i wczesnego żelaza. Wraz z zaangażowaniem w prace archeologiczne w Gnieźnie i akcją odkrywania początków państwa polskiego, skupił się na okresie wczesnego średniowiecza. W 1951 r. związał się z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie współorganizował program studiów z zakresu archeologii, a w 1976 r. został pierwszym dyrektorem Instytutu Archeologii i Etnografii. Funkcję tę sprawował do przejścia na emeryturę w 1979 r. Jednocześnie w latach 1966-1969 był kierownikiem Katedry Archeologii Pradziejowej i Wczesnośredniowiecznej Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

 


Na wykopaliskach w Biskupinie, maj 1949 rok.

 


Jako dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na juwenaliach, 12 maja 1961

 

Za swe osiągnięcia na polu nauki, w 1964 r. otrzymał nominację na profesora nadzwyczajnego. W czasie swojej kariery naukowej należał do Polskiego Towarzystwa Archeologicznego, przez wiele lat pełniąc funkcje prezesa oddziałów w Gnieźnie i w Toruniu. Został odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Odznaką Tysiąclecia, Złotą Odznaką "Za Opiekę nad Zabytkami", Złotą Odznaką Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Medalem PTAiN "Zasłużonemu dla Archeologii". Zmarł 19 marca 1987 r. w Gnieźnie.

 


Profesor Kazimierz Żurowski

Aleksandra Korol-Chudy

Fotografie i dokumenty pochodzą ze zbiorów rodzinnych Marii Żurowskiej-Gangi.



Liczba gości na stronie: 3729033
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle